Eind vorige maand is het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA gepresenteerd. Ook op ons vakgebied worden er tal van wijzigingen voorgesteld. U bent waarschijnlijk al prima op de hoogte van de plannen om de AOW-leeftijd te verhogen en de WW-duur te verlagen. We beperken ons in dit bericht daarom tot de plannen voor de (wachttijd van de) WIA.

Uitgangspunten bij de voorstellen van het nieuwe kabinet is dat werkgevers angst hebben om werknemers een baan aan te bieden vanwege de gevolgen op het gebied van sociale zekerheid. De oplossing wordt onder andere gezocht in een meer flexibel Poortwachtersproces. Dat is toe te juichen. Bij veel werknemers is dat proces verworden tot het aflopen van verplichte activiteiten en het zetten van een vinkje. Volgens het coalitieakkoord kunnen we afscheid nemen van bepaalde rapportageverplichtingen en moet er meer maatwerk komen in het re-integratieproces. De uitwerking wordt verder in het midden gelaten, maar er komt dus meer re-integratie naar eigen inzicht, zoals ook vermeld stond in het VVD-verkiezingsprogramma. Daar komt bij dat werkgevers aan de voorkant zoveel mogelijk zekerheid moeten krijgen om niet met een loonsanctie geconfronteerd te worden. Ook hier ontbreekt verdere uitwerking.

Als een werkgever zich maximaal heeft ingezet voor re-integratie dan zou er ook een lagere of in het geheel geen transitievergoeding meer aan de orde zijn, zoals gewenst door de VVD. Dat is wel zo prettig voor werkgevers, aangezien de coalitie de compensatieregeling voor transitievergoedingen geheel wil laten vervallen.

Een ander, niet nieuw plan voor de WIA-wachttijd, betreft de voortzetting van grote delen van het coalitieakkoord uit 2011 van VVD, D66, CDA en ChristenUnie. Uitgewerkt in het arbeidsmarktpakket zoals aangekondigd in juli 2022 door Karien van Gennip, destijds minister van SZ&W. Na ministers Van Gennip, Van Hijum, Keizer en Paul is het aan minister Vijlbrief om verder te gaan met het wijzigen van re-integratieverplichtingen voor kleine en middelgrote werkgevers. Zij mogen in principe na afloop van het eerste jaar van ziekte de re-integratie-inspanningen richten op het tweede spoor (Wet re-integratieverplichtingen tweede ziektejaar).

Zoals vermeld wordt de WW-duur verkort en daarnaast de opbouw van rechten aangescherpt. In aanvang is de uitkering met 80 procent hoger dan nu. Door de koppeling met de WGA zal dit D66-plan ook doorwerken in de loongerelateerde WGA-uitkering. Minder schade voor WGA-eigenrisicodragers en meer voor de uitgebreide WGA-hiaatverzekeringen. Het afschaffen van de IVA, zoals ingebracht door het CDA, is wel slecht nieuws voor de WGA-eigenrisicodragersverzekering en uiteraard ook voor de publiek verzekerde werkgevers. Op zich zou het afschaffen van de IVA dan weer een verlagend effect op de premie van het arbeidsongeschiktheidsfonds (Aof) moeten hebben, maar zoals u eerder heeft kunnen lezen in dit nieuwsbericht is de Aof-premie slechts ten dele van die uitkeringen afhankelijk.

Het afschaffen van de IVA is bedoeld om de WIA, zolang er nog geen nieuw stelsel is, meer uitvoerbaar te krijgen. Daar zijn nog meer plannen voor, zoals investeren in taakherschikking, handhaving op preventie door de Arbeidsinspectie en betere samenwerking tussen verzekerings- en bedrijfsartsen. Verder moeten er meer voorwaarden worden gesteld aan de aanvraag van WIA-herbeoordelingen, maar welke en hoe dat dan mogelijk is in het kader van de privacywetgeving wordt nog niet duidelijk gemaakt. Een andere maatregel binnen de WIA is het voornemen om het maximum-dagloon voor premie en uitkeringen met 20 procent te verlagen. Doel ervan is om de financiële houdbaarheid van het stelsel te verbeteren. De maatregel komt rechtstreeks uit het Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) naar de WIA. Werkgevers gaan door de maatregel over een lager loon premie betalen en ook de WGA-lasten zullen dalen. Voor de gevolgen voor de Aof-premie verwijzen we naar de vorige alinea.

Afsluitend is er ook nog iets geroepen over de toekomst van het arbeidsongeschiktheidsstelsel.  De coalitiepartners willen een fundamentele herziening van het stelsel van ziekte en arbeidsongeschiktheid. Ze willen toewerken naar een stelsel waarin de primaire focus ligt op goede en snelle begeleiding naar werk. Uitgangspunt hierbij is dat investeren in re-integratie gaat lonen en dat er een zeker en fatsoenlijk vangnet wordt geboden aan iedereen die dat niet kan. Dat vangnet moet ‘activerender’ worden en daaraan voegen wij ongevraagd toe dat uitvoerbaarheid daarbij het belangrijkste uitgangspunt moet zijn.

Hoe dan ook; men wil aan de slag en daar kijken we met veel belangstelling naar uit.