Werkgevers moeten hun werknemers veilige en gezonde arbeidsomstandigheden bieden. Het maken van een Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) draagt hieraan bij en is daarom wettelijk verplicht. Bedrijven met meer dan 25 werknemers moeten niet alleen beschikken over een RI&E, maar moeten deze ook door een gecertificeerde arbodeskundige laten toetsen. De Nederlandse Arbeidsinspectie toetst bij bedrijven de aanwezigheid, inhoud en toetsing van de RI&E’s.  In een onlangs afgerond project heeft de arbeidsinspectie de RI&E-toets door de arbodeskundige onder de loep genomen.

In het onderzoeksrapport doet de arbeidsinspectie de heugelijke mededeling dat bijna alle bedrijven met meer dan 25 werknemers beschikken over een RI&E. Het is wel opmerkelijk dat 14 procent van de bedrijven een RI&E heeft opgesteld nadat duidelijk werd dat op dit punt geïnspecteerd zou gaan worden. Ook is opmerkelijk dat bijna 40 procent van de bedrijven geen getoetste RI&E hadden. Als er wel is getoetst, dan is dat niet in alle gevallen goed gebeurd. Dat komt mede door een aanscherping in de toetsingsvereisten sinds 2022.

De toetsing van een RI&E moet gebeuren door een arbodeskundige of een bedrijfsarts. Er zijn drie soorten arbodeskundigen. De Arbeids- en organisatiedeskundige, die zich richt op de effecten van arbeid (specifiek van psychosociale arbeidsbelasting) op het welzijn van de werknemers, bij voorkeur met de focus op preventie. De Arbeidshygiënist is de aangewezen specialist op het gebied van belastende factoren in de werkomgeving die een schadelijke invloed kunnen hebben op de gezondheid van werknemers en De Hogere veiligheidskundige is de aangewezen specialist op het terrein van risicobeoordeling en risicobeheer­sing van de veilige werkomgeving. In 2022 is duidelijk gemaakt dat een arbodeskundige een RI&E alleen mag toetsen op de arbeidsrisico’s waarvoor deze gecertificeerd is. In de praktijk kan dit betekenen dat meerdere arbodeskundigen bij de toetsing betrokken moeten zijn. Een alternatief is dat een bedrijfsarts wordt ingeschakeld voor de RI&E-toets. Uit het onderzoek van de arbeidsinspectie blijkt dat 1 op de 5 arbodeskundigen nog buiten hun scope toetsen.

De uitkomsten zijn een duidelijke waarschuwing aan het adres van zowel bedrijven die eindverantwoordelijk zijn en de arbodeskundigen. De arbeidsinspectie ziet namelijk een significante en sterk positieve samenhang tussen toetsing binnen de scope en de kwaliteit van de RI&E. Ook blijkt de kwaliteit van de RI&E hoger wanneer meerdere arbodeskundigen bij de toetsing betrokken waren. Dit wijst erop dat toetsing binnen scope en betrekken van meerdere kerndeskundigen zorgt voor minder risico’s voor het zorgdragen voor veilig en gezond werk.