Deze maand verscheen het UWV-kennisverslag getiteld ‘Dienstverlening in de Ziektewet onder de loep’. Het gaat echter niet zozeer over de Ziektewet, maar over de dienstverlening van WW’ers in de eerste dertien weken van ziekte. Dan is er nog geen Ziektewet van toepassing. Dat is echter niet het meest opmerkelijke aan het rapport. Volgens UWV komt er namelijk minder Ziektewet door WW-dienstverlening. De conclusie van een onderzoek enkele jaren geleden was echter exact tegenovergesteld. We zochten uit hoe dat mogelijk is.

Het laatste kennisverslag biedt misschien bekende maar daarom niet minder verontrustende cijfers over arbeidsongeschiktheid van flexwerkers. Werknemers met een tijdelijk dienstverband (waaronder uitzendkrachten) die ziek uit dienst gaan hebben een anderhalf keer zo hoge kans om de WIA in te stromen in vergelijking met collega’s van gelijke leeftijd met een vast dienstverband. Zieke WW-gerechtigden stromen zelfs tot dertien keer zo vaak de WIA in. Natuurlijk is dat voor een belangrijk deel te wijten aan het feit dat zij de binding met de werkgever kwijt zijn. Re-integratie eerste spoor of inspanningen van de werkgever om in het tweede spoor te re-integreren zijn er niet meer. Een tweede oorzaak is dat UWV minder dienstverlening biedt bij arbeidsongeschiktheid dan de private sector.  

Om te bekijken of de WIA-instroom vanuit de WW kan worden aangepakt loopt er sinds 2023 een pilot op zes UWV-kantoren: het verbeterinitiatief Verbeteren van de (re-integratie-)dienstverlening aan zieke WW-gerechtigden. Het bestaat uit twee onderdelen: enerzijds het voorkomen van ziekmeldingen van WW-gerechtigden (preventie) en anderzijds het intensiveren van de begeleiding (actief casemanagement) van zieke WW-gerechtigden.

Het pilotonderdeel ‘preventie van ziekmeldingen’ gaat ervan uit dat een ziekmelding niet altijd de juiste oplossing is. Na een ziekmelding neemt UWV contact op met de WW’er en beoordeelt of er een mogelijkheid is om een andere oplossing te bieden. Een voorbeeld is om een tijdelijke ontheffing van de sollicitatieplicht te geven. Dat heeft succes. Tijdens de pilot is er een stijging van 19% van dergelijke ontheffingen. Dat zorgt voor een tien procent afname in het aantal ziekmeldingen. UWV vermoedt dat de ontheffingen rust kunnen geven aan cliënten die aangeven mentaal niet in staat te zijn om te solliciteren, waardoor een ziekmelding mogelijk niet noodzakelijk is. Dat vermoeden wij ook. Landelijk scheelt dit in ieder geval ongeveer 3.500 ziekmeldingen per jaar en daarmee een daling van 6% in het verwachte aantal ziektedagen per WW-gerechtigde. Kortom; een beetje gerichte aandacht scheelt zomaar een hoop zieke WW’ers.

Enkele jaren geleden was er ook een UWV-onderzoek naar WW’ers. Het ging toen om het effect van dienstverlening op maat van het UWV. Bij deze vorm van dienstverlening voor WW-gerechtigden maakt UWV gebruik van de ‘Werkverkenner’. Deze Werkverkenner brengt, aan de hand van een online vragenlijst en registratiegegevens van UWV, de persoons- en situatiekenmerken van recent ingestroomde werklozen met een WW-uitkering in kaart. Op basis hiervan kan UWV de kans op werkhervatting van individuele werkzoekenden bepalen en dienstverlening op maat aanbieden. Deze dienstverlening op maat zorgt dat de Ziektewetinstroom vanuit de WW met vier procent toeneemt. Dit wordt veroorzaakt doordat een UWV-medewerker bij de dienstverlening constateert dat er sprake is van ziekte en de werknemer naar het juiste loket verwijst.

De conclusie is helder. Als je Ziektewetinstroom vanuit de WW wilt beperken, dan moeten WW’ers die zich ziekmelden zo snel mogelijk gebeld worden. De overige WW-gerechtige werknemers moeten daarentegen zoveel als mogelijk met rust gelaten worden.