Terug naar overzicht
16 januari 2023

Handhaving bij schijnzelfstandigheid

In de komende weken zullen we gaan vernemen wat de bouwstenen gaan worden van de verplichte AOV voor zelfstandigen. Naast de AOV speelt er nog de problematiek van schijnzelfstandigheid. Momenteel wordt, behoudens kwaadwillendheid, niet gehandhaafd op schijnzelfstandigheid. Vanaf 2025 moet dit zogeheten handhavingsmoratorium vervallen. Daar moet stapsgewijs naar worden toegewerkt. De komende jaren zal bij constatering van schijnzelfstandigheid een aanwijzing worden gegeven, zo nodig gevolgd door een boete. Het is echter de vraag of dat gaat lukken.

Inschrijven voor onze gratis Digi-kwest nieuwsbrief.

De Belastingdienst is belast met de uitvoering van de handhaving van schijnzelfstandigheid. De dienst heeft een projectteam opgezet die zich met de voorbereiding bezighoudt. Het projectteam heeft vastgesteld dat het aantal belastingplichtigen waarbij de problematiek speelt zeer groot is en dat niet op alle individuele arbeidsrelaties uitspraak kan worden gedaan. Het lastige is ook dat het bij beoordeling van arbeidsrelaties om alle feiten en omstandigheden gaat bij de uitvoering van werk. Met een webmodule en modelovereenkomsten die vooraf zekerheid moeten geven, zal er met die praktijk altijd verschil zijn. De verwachtingen zijn te veel gericht op de Belastingdienst terwijl het team vindt dat de markt zelf verantwoordelijkheid moet nemen. De verwachtingen die externe partijen van de Belastingdienst hebben kunnen niet worden waargemaakt. Dit komt onder andere door een gebrek aan uitvoerbare regelgeving, een behoorlijk verloop onder medewerkers en een gebrek aan zicht op omvang en aard van het risico doordat er lang niet gehandhaafd is.

Het projectteam stelt dat het een complex dossier is waarvoor geen makkelijke oplossingen bestaan. Als het handhavingsmoratorium wordt opgeheven, zal er in de markt in toenemende mate behoefte zijn aan zekerheid ‘aan de voorkant’. Voor de Belastingdienst betekent dit dat veel tijd zal gaan naar beoordelen van modelovereenkomsten en onderzoeken naar verzekeringsplicht voor de werknemersverzekeringen. Een verdere aanpassing van het wettelijk kader zal op termijn moeten bijdragen aan een betere handhaafbaarheid. Voor de periode tot aan dat moment is “het roeien met de riemen die we hebben” verzucht het projectteam. De Belastingdienst hoopt zoals gezegd dat de markt ook haar verantwoordelijkheid pakt, onder andere met overleg en ontwikkeling van modelovereenkomsten op brancheniveau. Verder moet de markt dus zijn verwachtingen van het handhavingsvermogen van de Belastingdienst zo nodig aanpassen naar een meer realistisch niveau. Allen sterkte gewenst!